Het Zaandijk verleden 'in vogelvlucht'

"Het was vermoedelijk in het jaar 1916 dat eenige jongens uit het noordelijk deel van onze gemeente, de eeuwige schermutselingen met onzen dorpsveldwachter en de bewoners van het binnenbadhuis, omdat zij het Kerkplein tot hun voetbalveld hadden, moe waren. Was het niet treurig, dat, terwijl in Koog aan de Zaan, Wormerveer, Zaandam en overal elders al sportterreinen waren, in Zaandijk nog niet gevoetbald kon worden?"

Een aanvangscitaat uit een ver verleden, dat we kunnen lezen in het jubileumnummer van de Blauwwitter uit 1947 bij het dertigjarige jubileum van onze club. De samenstellers doen uitvoerig verslag over de eerste schreden die werden gezet door Nico Oosterhuis, Siem Mol en Dirk Mars. We lezen verder dat deze jonkies van zo'n 17 of 18 jaar de Zaandijker dorpelingen opriepen om een openbare vergadering bij te wonen en op het

plakkaat voegde men expliciet toe dat oudere Zaandijkers gaarne verwacht werden. Er kwamen liefst 32 leeftijdsgenoten, maar geen ouderen, die zeker in die tijd gezag afdwongen.

De eerste naam was Zaandijksche Voetbalvereeniging. Men had nog geen veld en speelde uitsluitend uitwedstrijden. Het allereerste succes van de club was een eerste prijs bij seriewedstrijden, uitgeschreven door het Zaandamse ZFC. Maar iedere sportvereniging wil toch wel een eigen onderkomen hebben. En zo komen we op de, voor ons legendarische oprichtingsdatum van 1 april 1917. Nu liefst meer dan 90 jaar geleden en nog steeds getooid in het blauw en wit!

In eerste instantie niet als ZVV Zaandijk, maar als O.T.O., Ondanks Tegenspoed Opgericht), debuteerde men in de vierde klasse van de Noord Hollandse Voetbal Bond. Al sinds mensenheugenis tobt Zaandijk met de vestiging van een eigen sportaccommodatie op eigen grond. O.T.O. startte op Koogs grondgebied met toestemming van de Koger burgervader op het Koogerboschje aan de Bosjesstraat. Om te kunnen spelen op dit terrein werd van de jonge Zaandijkers verwacht dat men een fusie diende aan te gaan met gymnastiekvereniging Simson. Het bestuur was het met de gang van zaken bepaald niet eens en trad collectief af. We waren voor een jaar een omnivereniging onder Simson's vleugels. In 1919/1920 waren we weer gescheiden van de Koogse turners en voor het eerst werd onder de naam ZVV Zaandijk aan de competitie deelgenomen. Het eerste in de 3e klasse NHVB en het tweede in de 4e klasse NHVB. Gespeeld werd nabij de Beeldentuin. Telkens weer problemen met de velden of verkleden in het cafe Cambrinus, afkeuringen door bondswege en verhuizingen naar de Noord'. Bekende spelers passeren de revue, zoals Betlem, Woerdeman, Engel en Groot, wiens nazaten later ook weer indruk achterlieten. Een dorpse familieclub pur sang. In het seizoen 1925/1926 verlieten we de Noordhollandse' en werd gedebuteerd in de 4e klasse van de (toen nog) NVB. We verlieten ons domicilie wederom en verhuisden naar "Over het Spoor" nabij het Westzanerpad, achter boerderij "het Fortuin" (thans nabij het politiebureau). 

Eindelijk had ZVV Zaandijk zich gesetteld. Het eerste team, de reserves, junioren en adspiranten manifesteerden zich goed in de jaren 30. In deze jaren was de komst van een internationale trainer een noviteit. De Engelsman Jimmy Marshall toonde zich bereid naast buur KFC ook de Zaandijkers onder zijn hoede te nemen. Het befaamde stopperspil systeem werd door hem ook bij Zaandijk ingevoerd. Nieuwe namen dienden zich aan, zoals Kat, Müller, Burgers, Kuyper Van Hoorn, Oosterbaan, Van Leeuwen, Schilp, Schagen, Snijder en ga zo maar door. Mannen die zich later, na hun sportieve daden, op bestuurlijk vlak ook bijzonder verdienstelijk wisten te maken. Sportief weerden de Zaandijkers zich danig in de 3e klasse. Zo lezen we dat het Hoornse Hollandia met liefst 16-1 het bos werd ingestuurd. Tot 1935 moesten de Zaandijkers hun informatie halen uit het officiële bondsorgaan van de afdeling Noord Holland, genaamd "Het Groentje". In de loop van dat jaar stopte men met de toezending en waren het Anton Kuyper, Nan Baas en Klaas van der Meer die stonden voor de oprichting van een eigen clubblad "Achter het Fortuin", in 1940 omgedoopt in "De Blauwwitter". De productiekosten van een wekelijkse oplage van 300 exemplaren bedroegen fl. 1,60.

Eind jaren 30 diende zich een zwarte periode aan. Vijf jaar onder het juk van foute oosterburen. Het clubblad, indien het verscheen stond onder curatele en er mochten uitsluitend officiële mededelingen worden gepubliceerd. Daarentegen was er in dat eerste oorlogsjaar wel een heuglijk feit te vieren: Op 11 augustus 1940 verhuisde de ZVV Zaandijk naar de velden "Over de Brug". Daar waar we nog steeds zijn gevestigd. In die naoorlogse jaren nam het bekende "Zaandijk-gevoel" alleen maar toe. Bertus Lange raakt in het boekje "Over het spoor Over de brug" niet uitgesproken over de jeugduitwisseling met het Zutphense De Hoven'. Maar ook de invoering van de befaamde "Ronde van Zaandijk" en de sportdagen voor de Zaandijker jeugd.

Terug naar de sportieve resultaten van de club. Na het behaalde kampioenschap in 1947/48 stond een jonge generatie vol ongeduld klaar de fakkel over te nemen met de gebr. Groot en Snelders, Henk Stam, Ger van Dongen om maar enige namen te noemen. In 1955 wordt weer een promotie gevierd naar de tweede klasse. Onder leiding van de bekende Amsterdamse trainer Bram Wiertz wordt Zilvermeeuwen in Zaandam afgetroefd door een juweel van een doelpunt, gemaakt door Cees Groot.

De vrouwenemancipatie speelde een rol van betekenis en het was dan ook niet verwonderlijk dat Zaandijk in 1972 vrouwen binnen de lijnen mocht aanschouwen. En enige tijd later werden ons velden ook op de zaterdag bevolkt door het seniorenvoetbal door de inschrijving van het eerste zaterdagteam.

Ons eerste was in de jaren '70 een stabiele middenmoter in de vierde klasse met spelers als Martin Kruidenberg Andries Kok jr., Peter Molenaar en Rene Struik. En nieuwe talenten dienden zich aan. Een gouden greep was de keuze van de trainer: Theo van Doorneveld. Deze man was zeer succesvol bij Zaandijk. In het jaar 1986 promoveerde Zaandijk naar de 3e klasse en direct dat jaar daarop, voor het eerst sinds lange tijd naar de 2e klasse. Het succesvolle elftal van toen bestond uit de spelers Arco Schoenmaker, Jerrol Wijndal, Renee Anneese, Robert van Alphen, Wolter van Wijk, Rene Struik, Edwin van het Loo, Bobjan Witbaard, Dick Glandorf, Dennis Groot en Alex Hoveling. Theo van Doorneveld, in oude regenjas gehuld, de succesvolle trainer die een homogeen elftal in 1986 naar de 2e klasse leidde. Het eerste jaar in de 2e klasse manifesteerde men zich opmerkelijk en men eindigde verdienstelijk als derde. Het was verdrietig te constateren dat door talloze oorzaken de sportieve verrichtingen van de club daarna een neergaande spiraal vertoonden. Een kleine opleving vond plaats in 1995 met een kampioenschap en promotie naar de 3e klasse, maar men kon het niveau niet continueren en de club daalde af naar de 5e klasse. ZVV Zaandijk speelt, na een kort verblijf in die 5e klasse,  nu weer in de 4^e klasse en de club verdient het, gemeten naar historie en het prachtige onderkomen, zich een (vaste) plaats te verwerven in de 3e klasse.

In een gesprek met enkele bestuurders typeren zij op hun eigen wijze onze club: "Zaandaiker mensen, van A (Aafjes) tot Z(Zwenne) als een familie ondergebracht in een dorpse club en dat zal aigelijk altijd zo blaiven!"